“Ik werd tijdens vergaderingen vaak genegeerd. Pas als een mannelijke collega exact hetzelfde zei, werd er geknikt en werden er dingen opgeschreven.” Toen wij met mensen spraken over seksisme op de werkvloer, hoorden wij dit soort dingen helaas vaker. Niet schreeuwerig, niet altijd kwaadaardig bedoeld, maar altijd aanwezig. Vaak subtiel. En juist dat maakt het hardnekkig.
Onzichtbare muren
Seksisme op het werk komt in allerlei vormen voor. Soms is het overduidelijk: ongepaste opmerkingen, verschil in loon of het achterstellen van vrouwen bij promoties. Maar vaak zit het in de kleine dingen – het onderbreken van vrouwen tijdens vergaderingen; het toeschrijven van succes aan ‘geluk’ in plaats van kunde; of de vraag wie de de notulen bijhoudt, terwijl er vijf mannen aan tafel zitten en één vrouw. Lisa (32), marketingmanager bij een groot bedrijf, vertelt: “Toen ik net begon, noemde mijn manager me altijd ‘meisje’. Mijn collega’s werden met hun naam aangesproken, ik kreeg een verkleinwoord. Toen ik daar iets van zei, werd ik uitgemaakt voor overgevoelig.”
Mannen aan het woord
Ook mannen zien wat er gebeurt. Tom (41), afdelingshoofd bij een consultancybureau, merkte dat vrouwelijke collega’s vaak meer moesten doen om serieus genomen te worden: “Ik hoorde mezelf een keer tegen een nieuwe collega zeggen dat ze ‘wel pit had voor een vrouw’. Toen ze me aankeek, drong pas tot me door hoe denigrerend dat was. Ik schaamde me kapot.” Deze kleine opmerkingen, bedoeld als complimenten of grapjes, stapelen zich op en hebben invloed op het zelfvertrouwen, de carrièremogelijkheden en het werkplezier van vrouwen. Niet iedereen spreekt zich uit, dit komt vaak uit angst om ‘lastig’ gevonden te worden of de sfeer te verpesten.
Wat kunnen we doen?
Seksisme is niet iets dat vanzelf verdwijnt. Het begint met bewustwording: herkennen wanneer iets niet klopt. Leidinggevenden spelen hierin een grote rol – door actief te luisteren, in te grijpen als dit nodig is, en ruimte te geven aan iedereen aan tafel. Trainingen over inclusieve communicatie, heldere meldpunten en open gesprekken binnen teams kunnen helpen om een veiligere werkomgeving te creëren. Maar misschien nog belangrijker: een cultuurverandering waarin wederzijds respect normaal is.
Een kwestie van fatsoen
Seksisme op de werkvloer is geen relikwie uit het verleden. Het leeft, in moderne kantoren en in hippe start-ups. Het komt voor bij vrouwen én mannen, al zijn vrouwen vaak de pineut. En hoewel de meeste mensen het niet kwaadwillig bedoelen, is het effect nog altijd even groot. Iedereen verdient het om serieus genomen te worden in zijn of haar werk. Zonder vooroordelen, zonder kleinerende opmerkingen. Het begint met kijken, luisteren, en durven zeggen: “Hé, dat kan anders.”
Doe jij mee?
